مدت زمان تقریبی: ۱۰ روز
کاربر گرامی، برای دریافت این خدمت، لطفا نام و نام خانوادگی و شماره همراه خود را برای ما ارسال کنید تا ما با شما تماس بگیریم.
شرکت سبدگردان یکی از نهادهای مالی فعال در بازار سرمایه است که به نمایندگی از سرمایه‌گذاران و در چارچوب قرارداد سبدگردانی، مدیریت دارایی‌های آنان را بر عهده می‌گیرد.
سبدگردانی به معنای تصمیم‌گیری برای خرید، فروش یا نگهداری اوراق بهادار به نام سرمایه‌گذار معین و در قالب قراردادی مشخص است. در این فرایند، سبدگردان باتوجه‌به اهداف و شرایط سرمایه‌گذار، دارایی‌های سبد اختصاصی وی را مدیریت می‌کند.
تأسیس شرکت سبدگردان صرفاً با ثبت یک شرکت در اداره ثبت شرکت‌ها امکان‌پذیر نیست. متقاضی ابتدا باید شرایط و الزامات مقرر در مقررات بازار سرمایه را احراز و مجوز تأسیس را از سازمان بورس و اوراق بهادار دریافت کند. پس از تأسیس و ثبت شرکت نیز، شروع فعالیت سبدگردانی منوط به اخذ مجوز فعالیت سبدگردانی است.
بنابراین، فرایند راه‌اندازی شرکت سبدگردان را می‌توان مجموعه‌ای از اقدامات حقوقی، ثبتی، مجوزی و عملیاتی دانست که باید به‌صورت هماهنگ انجام شود.
۱. اخذ مجوز تأسیس از سازمان بورس
اولین مرحله، دریافت مجوز تأسیس شرکت سبدگردان از سازمان بورس و اوراق بهادار است.
این مجوز در واقع موافقت سازمان با تأسیس شرکت سبدگردان و شرایط تأسیس آن است و پس از احراز شرایط متقاضی صادر می‌شود.
۲. تأمین سرمایه لازم
یکی از مهم‌ترین الزامات تأسیس سبدگردان، تأمین حداقل سرمایه مقرر است.
بر اساس مصوبه جدیدتر سازمان بورس، حداقل سرمایه ثبت و پرداخت‌شده شرکت سبدگردان ۳۰۰ میلیارد ریال تعیین شده است. همچنین برای برخی نهادهای مالی که پیش‌تر در فرایند اخذ مجوز بوده‌اند، مقررات انتقالی و مهلت‌های افزایش سرمایه پیش‌بینی شده است.
بنابراین، میزان سرمایه موردنیاز باید بر اساس آخرین مقررات لازم‌الاجرا در زمان تشکیل پرونده بررسی شود.
۳. احراز شرایط مؤسسین و سهام‌داران
اطلاعات مؤسسین و سهام‌داران شرکت توسط سازمان بورس بررسی می‌شود و متقاضیان باید شرایط مقرر در دستورالعمل‌ها و ضوابط مربوط را احراز کنند.
همچنین ساختار مالکیت شرکت باید با الزامات مربوط به نهادهای مالی مطابقت داشته باشد.
۴. صلاحیت حرفه‌ای مدیران
مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره شرکت سبدگردان باید واجد شرایط حرفه‌ای مقرر در مقررات سازمان بورس باشند.
سوابق تحصیلی، حرفه‌ای، مدیریتی و سایر شرایط موردنیاز اشخاص پیشنهادی در فرایند احراز صلاحیت بررسی می‌شود.
۵. اساسنامه و موضوع فعالیت
اساسنامه شرکت باید مطابق الزامات سازمان بورس تنظیم شود و ساختار شرکت، موضوع فعالیت و حدود اختیارات ارکان آن با مقررات نهادهای مالی مطابقت داشته باشد.
در فرایند درخواست نیز طرح اساسنامه مطابق نمونه ارائه‌شده توسط سازمان بورس از جمله مدارک موردنیاز است.
۶. ارائه طرح تجاری
متقاضی باید برنامه و طرح تجاری شرکت را ارائه کند.
این طرح باید اهداف و برنامه‌های شرکت را برای دوره پس از تأسیس مشخص کرده و پیش‌بینی‌های مالی لازم را متناسب با فعالیت سبدگردانی در برگیرد.
۷. فراهم‌کردن زیرساخت و ساختار عملیاتی
شرکت برای آغاز فعالیت باید متناسب با الزامات سبدگردانی، ساختار سازمانی و امکانات لازم را فراهم کند.
این الزامات می‌تواند شامل مواردی مانند:
فرایند تأسیس و فعالیت شرکت سبدگردان را می‌توان به دو مجوز اصلی تقسیم کرد:
مجوز اول: مجوز تأسیس
این مجوز از سوی سازمان بورس صادر می‌شود و به متقاضی اجازه می‌دهد شرکت سبدگردان را مطابق شرایط موردتأیید سازمان تأسیس و ثبت کند.
مجوز دوم: مجوز فعالیت سبدگردانی
پس از تأسیس و ثبت شرکت، متقاضی باید شرایط لازم برای شروع فعالیت را احراز و برای دریافت مجوز فعالیت سبدگردانی اقدام کند.
نکته بسیار مهم این است که تأسیس و ثبت شرکت سبدگردان به‌تنهایی مجوز فعالیت سبدگردانی محسوب نمی‌شود.
در فرایند فعالیت نیز موضوعاتی مانند انتخاب امین سبدگردانی مطرح است. مطابق دستورالعمل، سبدگردان موظف است حداقل یک شخص حقوقی واجد شرایط را با تأیید سازمان به‌عنوان امین انتخاب کند.
باتوجه‌به نوع پرونده و آخرین الزامات سازمان بورس، مدارک موردنیاز می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
فهرست نهایی مدارک بر اساس وضعیت متقاضی، ساختار سهام‌داری و آخرین الزامات سازمان بورس تعیین می‌شود.
بله. تأسیس شرکت سبدگردان منوط به دریافت مجوز تأسیس از سازمان بورس و اوراق بهادار است.
خیر. این دو مرحله از یکدیگر جدا هستند. ابتدا مجوز تأسیس اخذ و شرکت ثبت می‌شود؛ سپس پس از احراز شرایط لازم، مجوز فعالیت سبدگردانی صادر می‌شود.
بر اساس مصوبه جدیدتر سازمان بورس، حداقل سرمایه ثبت و پرداخت‌شده شرکت سبدگردان ۳۰۰ میلیارد ریال تعیین شده است. با توجه به امکان تغییر مقررات و وجود احکام انتقالی برای برخی متقاضیان قبلی، شرایط سرمایه باید در زمان تشکیل پرونده بررسی شود.
بله. دستورالعمل تأسیس و فعالیت سبدگردان، امکان تأسیس شرکت سبدگردان یا تبدیل شرکت موجود به شرکت سبدگردان را پیش‌بینی کرده است؛ البته این امر منوط به احراز شرایط و دریافت مجوز سازمان بورس است.
بله. مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره باید شرایط و صلاحیت‌های حرفه‌ای مقرر برای مدیران نهادهای مالی را احراز کنند.
بله. ارائه طرح تجاری و برنامه فعالیت از جمله مستندات موردنیاز در فرایند درخواست تأسیس است و باید اهداف و برنامه‌های شرکت و پیش‌بینی‌های مالی مربوط را پوشش دهد.
بله. در چارچوب مقررات سبدگردانی، انتخاب امین از الزامات فعالیت سبدگردان است و شخص حقوقی امین باید واجد شرایط مقرر و مورد تأیید سازمان بورس باشد.
خیر. صرف دریافت مجوز تأسیس و ثبت شرکت، مجوز انجام فعالیت سبدگردانی نیست و شروع فعالیت منوط به دریافت مجوز فعالیت مربوطه است.
در سبدگردانی، شرکت سبدگردان دارایی‌های سبد اختصاصی مشتری معین را در چارچوب قرارداد سبدگردانی مدیریت می‌کند؛ درحالی‌که شرکت سرمایه‌گذاری ساختار و ماهیت متفاوتی دارد و سرمایه خود شرکت در دارایی‌ها و اوراق بهادار سرمایه‌گذاری می‌شود.
در مرحله اول، اطلاعات مربوط به مؤسسین و سهام‌داران، ساختار مالکیت، سرمایه، مدیران پیشنهادی، هدف از تأسیس، برنامه فعالیت و وضعیت حقوقی متقاضی باید بررسی شود. بر اساس این اطلاعات، امکان تأسیس و مسیر اخذ مجوز مشخص خواهد شد.
