ایده بستر معاملاتی شفاف برای دادوستد اشکال مختلف حامل‌های انرژی با تمرکز روی برق به سال ۱۳۸۶ برمی‌گردد که خروجی آن موافقت اصولی شورای عالی بورس با تاسیس بورس برق بود.سرانجام در سال ۱۳۹۰، تشکیل بازار برق که به دریافت مجوز منتهی شده بود از یک سو و بازار نفت از سوی دیگر هم‌زمان به ایستگاه دریافت مجوز تاسیس بورس انرژی ایران رسیدند.

در این زمان به‌دنبال نیاز به بستر معاملاتی حوزه انرژی و با هدف سامان‌دهی، پذیرش، نظارت و تسهیل انجام معاملات حامل‌‌های انرژی و اوراق بهادار مبتنی‌بر حامل‌‌های انرژی نخستین مجمع عمومی موسس بورس انرژی در بهمن ۱۳۹۰ تشکیل شد. بهار و تابستان سال ۱۳۹۱ فرآیندهای ثبتی این بورس برای فراهم‌سازی فضایی شفاف و منصفانه برای خرید و فروش حامل‌های انرژی طی شد و ۱۷ تیرماه بورس انرژی نزد اداره کل ثبت شرکت‌ها به ثبت رسید. در ابتدای پاییز دستورالعمل‌های پذیرش و معاملاتی تصویب شد و از آذرماه این سال برگزاری جلسات معاملاتی آزمایشی کلید خورد. در واپسین ماه سال «قطران» و «زغال‌سنگ» به‌عنوان نخستین کالاها در بازار فیزیکی این بورس پذیرش شدند تا ۱۹ اسفندماه سال ۱۳۹۱ به‌عنوان نخستین روز معاملاتی بورس انرژی ایران به ثبت برسد.

بورس انرژی ایران از این تاریخ تاکنون ماموریت خود را ایجاد دسترسی غیرتبعیض‌آمیز و منصفانه اعضا به بسترهای معاملاتی دانسته و در همکاری با مجموعه‌های وزارت نفت و وزارت نیرو به‌عنوان دو وزارت‌خانه فعال در حوزه تولید و عرضه حامل‌های انرژی در رینگ داخلی و بین‌الملل، بستری برای قیمت‌گذاری انواع حامل‌های انرژی بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا فراهم کرده است.

مزایای معامله در بازار های بورس انرژی ایران:

• امکان بازاریابی و عرضه محصولات در رینگ داخلی و بین‌الملل از طریق شبکه کارگزاران عضو و سامانه‌های معاملاتی بورس انرژی وجود دارد.
• تامین مالی و پوشش ریسک عرضه‌کنندگان از طریق ابزارهای مالی موجود در بورس انرژی امکان‌پذیر است.
• قابلیت پوشش ریسک و تامین کالاهای مورد نیاز مصرف‌کنندگان برای دوره‌های زمانی مختلف وجود دارد.
• هزینه‌های معاملاتی برای مشتریان در مقایسه با معامله در خارج از بورس (شامل هزینه‌های عقد قرارداد، بازاریابی و…) کاهش می‌یابد.
• ریسک‌های معاملاتی از جمله ریسک عدم ایفای تعهدات طرفین و… کاهش می‌یابد.
• قراردادها استاندارد و مشخص‌اند و همچنین استاندارد بودن و کیفیت کالاهای موردمعامله در بورس تضمین می‌شود.
• چارچوب مقرراتی جامع در حوزه پذیرش، معاملات، ثبت و سپرده‌گذاری و تسویه پایاپای کالاها و اوراق بهادار مبتنی‌بر کالا حکم‌فرماست.

بازار های بورس انرژی ایران:

• بازاری فیزیکی بورس انرژی ایران
• بازار مشتقه بورس انرژی ایران
• بازار برق بورس انرژی ایران
• بازار سایر اوراق بهادار بورس انرژی ایران
• بازار فرعی بورس انرژی ایران