مدت زمان تقریبی: ۱۰ روز
کاربر گرامی، برای دریافت این خدمت، لطفا نام و نام خانوادگی و شماره همراه خود را برای ما ارسال کنید تا ما با شما تماس بگیریم.
گروه خدمات بازار سرمایه یکی از ساختارهای پیش‌بینی‌شده در مقررات بازار سرمایه ایران است که باهدف ایجاد یک مجموعه منسجم از نهادهای مالی و ارائه طیف گسترده‌ای از خدمات تخصصی بازار سرمایه تشکیل می‌شود.
این شرکت از نظر ماهیت، در زمره شرکت‌های هلدینگ یا مادر قرار می‌گیرد و می‌تواند با ایجاد یا تملک نهادهای مالی دارای مجوز، مجموعه‌ای از فعالیت‌های بازار سرمایه را در قالب یک گروه سازمان‌دهی کند.
برای مثال، در یک گروه خدمات بازار سرمایه ممکن است شرکت‌هایی در حوزه‌های کارگزاری، سبدگردانی، مشاوره سرمایه‌گذاری، پردازش اطلاعات مالی و سایر فعالیت‌های مجاز بازار سرمایه قرار گیرند.
بنابراین، تأسیس گروه خدمات بازار سرمایه با تأسیس یک شرکت تجاری معمولی تفاوت اساسی دارد و علاوه بر تشریفات ثبت شرکت‌ها، مستلزم اخذ مجوزهای لازم از سازمان بورس و اوراق بهادار و احراز الزامات اختصاصی نهادهای مالی است.
۱. اخذ مجوز از سازمان بورس
تأسیس و فعالیت گروه خدمات بازار سرمایه منوط به طی فرایند مقرر نزد سازمان بورس و اوراق بهادار است.
مطابق دستورالعمل مربوط، متقاضی ابتدا باید درخواست و مدارک موردنیاز را ارائه کند و پس از بررسی و احراز شرایط، مجوز تأسیس صادر می‌شود.
۲. وجود نهادهای مالی واجد شرایط
یکی از الزامات مهم این ساختار، برخورداری از مجموعه‌ای از نهادهای مالی است.
در مقرراتی که مبنای فرایند صدور مجوز قرار گرفته، صدور موافقت اصولی با تأسیس گروه خدمات بازار سرمایه با حضور حداقل ۳ نهاد مالی پیش‌بینی شده است که حداقل ۲ مورد از آنها باید از میان نهادهایی مانند شرکت تأمین سرمایه، سبدگردان، مشاور سرمایه‌گذاری، کارگزاری یا پردازش اطلاعات مالی باشند و عملکرد آنها به تأیید معاونت مربوط در سازمان بورس رسیده باشد.
نکته: باتوجه‌به انتشار پیش‌نویس اصلاح دستورالعمل در سال ۱۴۰۳، شرایط دقیق باید بر اساس مقررات لازم‌الاجرا در زمان تشکیل پرونده بررسی شود و این ارقام نباید بدون بررسی آخرین مصوبه به‌عنوان مقررات قطعی فعلی درج شوند.
۳. ساختار سهام‌داری
ساختار سهام‌داری گروه خدمات بازار سرمایه و اشخاص دارای مالکیت مؤثر باید با الزامات سازمان بورس مطابقت داشته باشد.
اطلاعات سهام‌داران، میزان مالکیت و ارتباط آنها با نهادهای مالی عضو گروه در فرایند بررسی پرونده موردتوجه قرار می‌گیرد.
۴. شرایط مدیران
اعضای هیئت‌مدیره و مدیرعامل گروه خدمات بازار سرمایه و همچنین مدیران نهادهای مالی عضو گروه باید الزامات مقرر در مقررات بازار سرمایه را رعایت کنند.
همچنین برای جلوگیری از تمرکز نامتعارف مدیریت در شرکت‌های مختلف گروه، مقررات محدودیت‌هایی برای عضویت اشخاص در هیئت‌مدیره شرکت‌های سرمایه‌پذیر تعیین کرده است.
۵. رعایت الزامات مربوط به شرکت‌های تابعه
نهادهای مالی عضو گروه باید مجوز فعالیت مربوط به خود را داشته باشند و فعالیت آنها نیز مطابق مقررات اختصاصی همان نهاد مالی انجام شود.
به‌عبارت‌دیگر، مجوز گروه خدمات بازار سرمایه جایگزین مجوزهای اختصاصی شرکت‌های تابعه نیست.
برای مثال، اگر یکی از شرکت‌های گروه قصد فعالیت کارگزاری داشته باشد، باید مجوز مربوط به کارگزاری را نیز دارا باشد.
۶. تأمین سرمایه
گروه خدمات بازار سرمایه باید الزامات سرمایه‌ای مقرر را رعایت کند.
در مصوبه افزایش حداقل سرمایه نهادهای مالی در سال ۱۴۰۰، حداقل سرمایه لازم برای تأسیس گروه خدمات بازار سرمایه ۵۰۰ میلیارد ریال تعیین شده بود.
باتوجه‌به اینکه این حوزه در سال‌های اخیر مشمول اصلاحات مقرراتی بوده است، رقم سرمایه باید در زمان تشکیل پرونده بر اساس آخرین مصوبه لازم‌الاجرا بررسی شود و بهتر است رقم ۵۰۰ میلیارد ریال بدون درج تاریخ مصوبه در محتوای سایت به‌عنوان رقم قطعی فعلی درج نشود.
فرایند تأسیس گروه خدمات بازار سرمایه را می‌توان به مراحل زیر تقسیم کرد:
مرحله اول: بررسی شرایط و ارائه درخواست
متقاضی باید ساختار پیشنهادی خود، نهادهای مالی عضو یا سرمایه‌پذیر، سهام‌داران، مدیران و سایر اطلاعات موردنیاز را برای بررسی ارائه کند.
مرحله دوم: اخذ موافقت اصولی / مجوز تأسیس
پس از بررسی شرایط و مدارک، در صورت احراز الزامات، سازمان بورس نسبت به صدور مجوز تأسیس اقدام می‌کند.
مطابق مقررات منتشرشده، پس از تکمیل مدارک و اطلاعات، سازمان در مهلت مقرر نسبت به بررسی درخواست اقدام خواهد کرد.
مرحله سوم: تأسیس شرکت
پس از دریافت مجوز تأسیس، شرکت باید مطابق شرایط مندرج در مجوز و اساسنامه موردتأیید، در قالب شرکت سهامی خاص تأسیس و در مرجع ثبت شرکت‌ها به ثبت برسد.
مرحله چهارم: ثبت نزد سازمان بورس
پس از ثبت شرکت، مدارک ثبتی از جمله اساسنامه ثبت‌شده، اطلاعات مدیران و صاحبان امضای مجاز، مشخصات ثبتی و اطلاعات سرمایه به سازمان بورس ارائه می‌شود.
مرحله پنجم: اخذ مجوز فعالیت
پس از احراز شرایط و تکمیل مدارک، فرایند اخذ مجوز فعالیت گروه خدمات بازار سرمایه انجام می‌شود.
بنابراین: ثبت شرکت در اداره ثبت شرکت‌ها به‌تنهایی به معنای مجاز بودن فعالیت به‌عنوان گروه خدمات بازار سرمایه نیست.
باتوجه‌به ساختار متقاضی و آخرین الزامات سازمان بورس، مدارک می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
در مقررات منتشرشده، پس از ثبت شرکت، ارائه اساسنامه ثبت‌شده، آگهی مشخصات مدیران و صاحبان امضای مجاز، مشخصات ثبتی شرکت و اطلاعات سرمایه و سهام‌داران از جمله مدارک موردنیاز برای ادامه فرایند اعلام شده است
از نظر ماهیت، گروه خدمات بازار سرمایه یکی از مصادیق ساختارهای هلدینگی در بازار سرمایه محسوب می‌شود؛ اما فعالیت آن به حوزه نهادهای مالی و خدمات بازار سرمایه محدود و تابع مقررات سازمان بورس است.
در مقرراتی که مبنای صدور مجوز قرار گرفته، حضور حداقل ۳ نهاد مالی برای صدور موافقت اصولی پیش‌بینی شده که حداقل ۲ مورد از آنها باید از نهادهای مالی مشخص‌شده در مقررات باشند.
با توجه به اصلاحات مقرراتی در این حوزه، شرایط دقیق باید هنگام تشکیل پرونده از آخرین ضوابط سازمان بورس استعلام و بررسی شود.
خیر. مجوز گروه خدمات بازار سرمایه، جایگزین مجوز فعالیت هر یک از نهادهای مالی نیست.
شرکت تابعه‌ای که قصد فعالیت کارگزاری، سبدگردانی، مشاوره سرمایه‌گذاری یا سایر فعالیت‌های تخصصی را دارد، باید مجوز فعالیت مربوط به همان نهاد مالی را دریافت کند.
بله، در چارچوب مقررات، شرکت کارگزاری می‌تواند یکی از نهادهای مالی عضو یا سرمایه‌پذیر گروه باشد؛ مشروط بر اینکه الزامات مربوط به مالکیت، کنترل و مجوز فعالیت آن رعایت شود.
بله. وجود نهادهایی مانند شرکت سبدگردان و شرکت مشاور سرمایه‌گذاری در ساختار گروه خدمات بازار سرمایه پیش‌بینی شده است؛ البته هر یک از این شرکت‌ها باید مجوز اختصاصی فعالیت خود را داشته باشند.
در مصوبه سال ۱۴۰۰، حداقل سرمایه ۵۰۰ میلیارد ریال تعیین شده بود.
با توجه به اصلاحات مقرراتی بعدی، برای اعلام رقم فعلی در سایت باید آخرین مصوبه لازم‌الاجرا در زمان تشکیل پرونده بررسی شود.
مطابق دستورالعمل منتشرشده، پس از صدور مجوز تأسیس، شرکت گروه خدمات بازار سرمایه باید به‌صورت شرکت سهامی خاص تأسیس و ثبت شود.
خیر. ثبت شرکت صرفاً یکی از مراحل فرایند است و فعالیت گروه خدمات بازار سرمایه نیازمند طی فرایند اخذ مجوز و ثبت نزد سازمان بورس است.
این موضوع دارای محدودیت‌های مقرراتی است. برای مثال، دستورالعمل مربوط محدودیت‌هایی برای تعداد شرکت‌های سرمایه‌پذیری که اعضای هیئت‌مدیره گروه می‌توانند در آنها عضو هیئت‌مدیره باشند و همچنین تعداد اعضای مشترک در هر شرکت تعیین کرده است.
