مدت زمان تقریبی: ۱۰ روز
کاربر گرامی، برای دریافت این خدمت، لطفا نام و نام خانوادگی و شماره همراه خود را برای ما ارسال کنید تا ما با شما تماس بگیریم.
شرکت کارگزاری یکی از نهادهای مالی فعال در بازار سرمایه است که فعالیت آن مستلزم اخذ مجوزهای لازم از سازمان بورس و اوراق بهادار و رعایت الزامات قانونی و مقرراتی بازار سرمایه است.
تأسیس شرکت کارگزاری با ثبت یک شرکت تجاری در اداره ثبت شرکت‌ها تفاوت اساسی دارد. در این فرایند، علاوه بر تشریفات عمومی تأسیس شرکت، موضوعاتی مانند احراز صلاحیت مؤسسین و مدیران، سرمایه، ساختار مالکیت، اساسنامه، موضوع فعالیت، زیرساخت‌های فنی و عملیاتی و الزامات نظارتی سازمان بورس نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.
به همین دلیل، راه‌اندازی یک شرکت کارگزاری را باید یک فرایند تخصصی و ترکیبی از ثبت شرکت، اخذ مجوز نهاد مالی و آماده‌سازی الزامات شروع فعالیت دانست.
مطابق مقررات بازار سرمایه، فعالیت کارگزاری مشمول مجوز و نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار است و متقاضی باید شرایط مقرر برای تأسیس و شروع فعالیت را احراز کند.
شرایط دقیق تأسیس شرکت کارگزاری تابع آخرین مقررات و مجوزهای قابل‌صدور سازمان بورس است؛ بااین‌حال، مهم‌ترین محورهای بررسی معمولاً شامل موارد زیر است:
۱. اخذ مجوزهای لازم
متقاضی باید فرایند اخذ مجوز تأسیس و سپس احراز شرایط لازم برای شروع فعالیت را مطابق مقررات سازمان بورس طی کند.
نوع خدماتی که کارگزاری قصد ارائه آن‌ها را دارد نیز در تعیین مجوزها و الزامات مربوط به فعالیت مؤثر است.
۲. شرایط مؤسسین و سهام‌داران
مشخصات مؤسسین و سهام‌داران متقاضی مورد بررسی قرار می‌گیرد و حسب مورد باید شرایط مقرر در مقررات بازار سرمایه را احراز کنند.
ساختار سهام‌داری نیز باید با الزامات مربوط به تأسیس نهاد مالی مطابقت داشته باشد.
۳. سرمایه شرکت
تأمین حداقل سرمایه مقرر برای کارگزاری از الزامات اصلی تأسیس است.
میزان سرمایه موردنیاز باید بر اساس آخرین مصوبات و مقررات لازم‌الاجرا در زمان تشکیل پرونده تعیین شود؛ زیرا ارقام سرمایه‌ای نهادهای مالی در دوره‌های مختلف تغییر کرده‌اند.
۴. صلاحیت حرفه‌ای مدیران
مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره شرکت کارگزاری باید شرایط و صلاحیت‌های حرفه‌ای مقرر در مقررات سازمان بورس را احراز کنند.
بررسی سوابق تحصیلی، حرفه‌ای و مدیریتی اشخاص پیشنهادی از جمله بخش‌های مهم فرایند اخذ مجوز است.
۵. اساسنامه و موضوع فعالیت
اساسنامه شرکت باید مطابق الزامات سازمان بورس تنظیم و در صورت لزوم از نمونه اساسنامه موردتأیید سازمان استفاده شود.
همچنین موضوع فعالیت شرکت باید با خدماتی که کارگزاری مجاز به ارائه آن‌ها خواهد بود مطابقت داشته باشد.
۶. زیرساخت و امکانات عملیاتی
متقاضی باید امکانات و زیرساخت‌های موردنیاز برای فعالیت کارگزاری را فراهم کند.
این موارد می‌تواند حسب مجوز و ساختار فعالیت شامل موارد زیر باشد:
در مقررات قدیمی صدور مجوز نیز فراهم‌کردن دفتر، بخش‌پذیرش سفارش، بخش معاملات، امور مالی، سیستم‌های حسابداری و کارگزاری و سایر زیرساخت‌های عملیاتی از الزامات شروع فعالیت بوده است؛ بااین‌حال، برای سایت باید ملاک، آخرین مقررات لازم‌الاجرا باشد.
فرایند تأسیس کارگزاری را می‌توان به‌طورکلی در چند مرحله اصلی خلاصه کرد:
۱. اخذ مجوز تأسیس از سازمان بورس
ابتدا درخواست تأسیس شرکت کارگزاری و مستندات مربوط به مؤسسین، سهام‌داران و ساختار پیشنهادی بررسی می‌شود.
۲. تأسیس شرکت کارگزاری
پس از اخذ مجوز یا موافقت لازم، اقدامات ثبتی شرکت مطابق الزامات سازمان بورس انجام می‌شود.
۳. احراز شرایط شروع فعالیت
پس از تأسیس شرکت، امکانات، نیروی انسانی، ساختار عملیاتی، سیستم‌ها و سایر الزامات مقرر بررسی و احراز می‌شود.
۴. اخذ مجوز فعالیت
پس از احراز شرایط لازم، مجوز فعالیت در حدود خدمات و بازارهای موردتأیید صادر می‌شود.
بنابراین، ثبت شرکت و اخذ مجوز فعالیت دو مرحله متفاوت هستند و نباید این دو فرایند را یکی دانست.
باتوجه‌به نوع پرونده و آخرین الزامات سازمان بورس، مدارک موردنیاز می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
بسته به وضعیت پرونده و مجوزهای موردنظر، خروجی خدمات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
بله. کارگزاری از جمله نهادهای مالی تحت نظارت سازمان بورس است و تأسیس و فعالیت آن تابع مقررات و مجوزهای سازمان بورس و اوراق بهادار است.
خیر. ثبت شرکت تنها یکی از مراحل فرایند است. برای شروع فعالیت کارگزاری باید شرایط مقرر احراز و مجوز فعالیت مربوط از سازمان بورس دریافت شود.
خیر. مؤسسین و سهام‌داران باید شرایط مقرر در مقررات بازار سرمایه را داشته باشند و ساختار سهام‌داری نیز باید موردتأیید مراجع ذی‌صلاح قرار گیرد.
میزان سرمایه موردنیاز تابع آخرین مقررات و مصوبات سازمان بورس است و ممکن است تغییر کند. به همین دلیل، رقم سرمایه باید در زمان تشکیل پرونده و بر اساس آخرین مقررات لازم‌الاجرا بررسی شود.
بله. صلاحیت حرفه‌ای مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره از موضوعات مهم در فرایند تأسیس و فعالیت شرکت کارگزاری است.
نوع شخصیت حقوقی شرکت باید مطابق الزامات مقررات بازار سرمایه و مجوز مربوط انتخاب شود؛ بنابراین پیش از انجام ثبت، ساختار حقوقی مناسب باید بر اساس آخرین ضوابط سازمان بورس بررسی شود.
در ثبت یک شرکت معمولی، تمرکز اصلی بر رعایت مقررات قانون تجارت و تشریفات اداره ثبت شرکت‌هاست؛ اما در تأسیس کارگزاری علاوه بر این موارد، مجوز و نظارت سازمان بورس، صلاحیت حرفه‌ای مدیران، شرایط سهام‌داران، سرمایه، زیرساخت‌های فنی و عملیاتی و الزامات خاص نهادهای مالی نیز مطرح است.
نوع خدمات قابل‌ارائه به مجوزهای صادرشده و مقررات حاکم بستگی دارد. کارگزاری نمی‌تواند صرفاً با درج یک فعالیت در اساسنامه، هر نوع خدمت مالی را بدون اخذ مجوز مربوط ارائه کند.
بله. شرکت کارگزاری برای شروع و ادامه فعالیت باید متناسب با خدمات مجاز خود، نیروی انسانی متخصص و واجد شرایط و ساختار سازمانی و عملیاتی موردتأیید مقررات را فراهم کند.
بهتر است پیش از هر اقدام ثبتی، ساختار سهام‌داران، سرمایه، مدیران، نوع خدمات موردنظر و شرایط حقوقی متقاضی بررسی شود. سپس بر اساس نتیجه این بررسی، مسیر اخذ مجوز سازمان بورس و اقدامات ثبتی تعیین می‌شود.
